वीरगञ्ज । नेपाली कांग्रेसको आसन्न १५औँ महाधिवेशन नजिकिँदै गर्दा मधेश प्रदेशमा पार्टी नेतृत्वका लागि हुने निर्वाचनलाई लिएर राजनीतिक सरगर्मी बढेको छ। यससँगै मधेशको राजनीतिक अस्तित्व, स्वाभिमान र मतमाथि आर्थिक तथा राजनीतिक प्रभाव प्रयोग भइरहेको भन्दै कांग्रेसका केही महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।
निर्वाचन स्थलमा विनोद चौधरीले मधेश प्रदेशका सभापति तथा मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवलाई आफ्नो प्रभावमा पारेर मधेशका महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको मत अग्रिम रूपमा सुनिश्चित गरिसकेको भन्ने प्रचार भइरहेको प्रतिनिधिहरूको दाबी छ। यद्यपि, उक्त दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि भने हुन सकेको छैन।
मधेशको राजनीतिक नेतृत्व र निर्णय प्रक्रियामा बाह्य आर्थिक प्रभाव हावी हुँदै गएको भन्दै केही प्रतिनिधिहरूले यस्तो प्रवृत्तिले मधेशको स्वाभिमान र राजनीतिक पहिचान कमजोर बनाउने बताएका छन्।
उनीहरूको प्रश्न छ— मधेशको भावना, माटो, संघर्ष र जनताको आकांक्षासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध नराख्ने व्यक्तिले केवल आर्थिक तथा राजनीतिक प्रभावका आधारमा मधेशको मत प्राप्त गर्न खोज्नु कति न्यायोचित हो?
प्रतिनिधिहरूका अनुसार मधेशले लामो समयदेखि राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक अधिकारका लागि संघर्ष गर्दै आएको छ। तर मधेशको विकास, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार तथा सामाजिक रूपान्तरणमा ठोस योगदान नगरेका व्यक्तिहरूले निर्वाचनका बेला मधेशको मतमाथि प्रभाव जमाउन खोज्नु स्वीकार्य हुन नसक्ने उनीहरूको भनाइ छ।
केही महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले यसपटक आफूहरूले विनोद चौधरीलाई मत नदिने स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार मधेशी जनता र मधेशको राजनीतिक मनोविज्ञान, भावना, संस्कार, संस्कृति तथा सभ्यतासँग चौधरीको पर्याप्त राजनीतिक एवं सामाजिक सम्बन्ध स्थापित नभएकाले उनलाई मधेशको प्रतिनिधित्व गर्ने नेतृत्वका रूपमा स्वीकार गर्न कठिन छ।
एक प्रतिनिधिले भने, “मधेशको मतलाई पैसाले प्रभावित पार्न सकिन्छ भन्ने सोच गलत हो। मधेशको मत खरिद–बिक्रीको वस्तु होइन। यहाँका जनताको भावना र राजनीतिक चेतनालाई सम्मान गर्नुपर्छ।”
प्रतिनिधिहरूले नेतृत्व चयनमा आर्थिक प्रभावभन्दा विचार, योगदान, संगठनप्रतिको प्रतिबद्धता, मधेशप्रतिको उत्तरदायित्व र जनतासँगको सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
यसैबीच, मधेश प्रदेशको नेतृत्व चयनमा कसको पक्षमा कति प्रतिनिधिको समर्थन छ भन्ने विषयमा विभिन्न दाबी र प्रचार भइरहे पनि अन्तिम निर्णय भने महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको मतदानबाटै हुने देखिन्छ।
मधेशको राजनीतिक भविष्यसँग जोडिएको यो निर्वाचनले एउटा महत्वपूर्ण प्रश्नसमेत उठाएको छ— मधेशको मत कसैको व्यक्तिगत प्रभाव र आर्थिक शक्तिले निर्धारण गर्ने हो कि मधेशका प्रतिनिधिहरूले आफ्नो विवेक र राजनीतिक चेतनाका आधारमा नेतृत्व रोज्ने हुन्?
यही प्रश्नको जवाफ आगामी १५औँ महाधिवेशनको निर्वाचन परिणामले दिनेछ।
