चन्द्रनिगाहपुर, रौतहट — चन्द्रनिगाहपुरस्थित एक मस्जिदमा प्रयोग भइरहेको लाउडस्पिकरको आवाज अत्यधिक चर्को भएको भन्दै स्थानीयवासीले गुनासो गरेका छन्। दिनमा पटक–पटक बज्ने चर्को आवाजका कारण मस्जिद आसपासका बासिन्दालाई दैनिक जीवनमा असहजता भइरहेको भन्दै स्थानीयले सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका हुन्।
स्थानीयका अनुसार लाउडस्पिकरको आवाज कम गर्न तथा निर्धारित मापदण्डअनुसार प्रयोग गराउन पटक–पटक सम्बन्धित प्रहरी निकायमा जानकारी गराउँदा पनि अपेक्षित सुनुवाइ हुन नसकेको गुनासो छ। स्थानीयको गुनासो सम्बोधन गर्न प्रहरी प्रशासनले प्रभावकारी अनुगमन र आवश्यक पहल गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
नेपाल–भारत हिन्दु मैत्री समाजका केन्द्रीय अध्यक्ष डा. राजीव झाले समेत यस विषयमा इलाका प्रहरी कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरमा पटक–पटक सम्पर्क गरी लाउडस्पिकरको आवाज कम गराउन आवश्यक पहल गरिदिन आग्रह गरेको बताएका छन्। तर आफूले गरेको आग्रहप्रति प्रहरी प्रशासनबाट पर्याप्त चासो नदेखाइएको उनको दाबी छ।
झाका अनुसार धार्मिक आस्था र गतिविधिप्रति सबैले सम्मान गर्नुपर्छ। प्रत्येक नागरिक तथा समुदायलाई आफ्नो धर्म, संस्कार र परम्पराअनुसार पूजा, प्रार्थना तथा धार्मिक गतिविधि सञ्चालन गर्ने अधिकार भए पनि त्यसका कारण अन्य नागरिकको दैनिक जीवनमा अनावश्यक असर पर्न नहुने उनको भनाइ छ।
“आफ्नो धर्मअनुसार पूजा, प्रार्थना तथा धार्मिक गतिविधि गर्ने अधिकार सबैलाई छ। तर आफ्नो धार्मिक गतिविधिका कारण अन्य नागरिकलाई अनावश्यक रूपमा असहज वा प्रभावित पार्नु हुँदैन,” झाले बताएका छन्।
उनले सार्वजनिक स्थानमा डिजे तथा साउण्ड सिस्टम अत्यधिक चर्को आवाजमा प्रयोग नगर्न प्रशासनले विभिन्न समयमा निर्देशन दिने गरेको उल्लेख गर्दै धार्मिक स्थलमा प्रयोग हुने ध्वनि प्रणालीका सम्बन्धमा पनि प्रचलित कानुनी व्यवस्था र ध्वनि प्रदूषणसम्बन्धी मापदण्ड समान रूपमा लागू हुनुपर्ने बताएका छन्।
सर्वोच्च अदालतको आदेश र ध्वनि प्रदूषणसम्बन्धी मापदण्ड
मस्जिदमा लाउडस्पिकर प्रयोगसम्बन्धी एक रिट निवेदनको फैसलामा सर्वोच्च अदालतले धार्मिक, सांस्कृतिक तथा अन्य गतिविधि सञ्चालन गर्दा नेपाल सरकारले तोकेको ध्वनि प्रदूषणसम्बन्धी मापदण्ड पालना गर्नुपर्ने र मधुरो ध्वनिमा गतिविधि सञ्चालन गर्न निर्देशनात्मक आदेश दिएको अभिलेखमा उल्लेख छ।
उक्त मुद्दामा रौतहटसहित विभिन्न जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई समेत विपक्षी बनाइएको विवरण सार्वजनिक अभिलेखमा देखिन्छ। सोही कानुनी व्यवस्था र अदालतको आदेशको भावना अनुरूप धार्मिक स्थलमा प्रयोग हुने ध्वनि प्रणालीको समेत नियमन तथा अनुगमन हुनुपर्ने झाको भनाइ छ।
धार्मिक सद्भावसँगै नागरिकको अधिकारको संरक्षणमा जोड
लाउडस्पिकरको आवाजका विषयमा स्थानीयस्तरमा असन्तुष्टि बढ्दै जाँदा यसलाई धार्मिक विवादको विषय बनाउनुभन्दा कानुनी मापदण्ड र नागरिकको अधिकारसँग जोडेर समाधान गर्नुपर्नेमा झाले जोड दिएका छन्।
उनले धार्मिक आस्थामाथि कुनै प्रकारको हस्तक्षेप गर्ने आफ्नो उद्देश्य नभएको स्पष्ट पार्दै सबै समुदायको धार्मिक स्वतन्त्रता र आस्थाको सम्मान हुनुपर्ने बताएका छन्। साथै कुनै पनि धार्मिक गतिविधिका कारण अन्य समुदाय वा नागरिकको दैनिक जीवनमा असर नपर्ने गरी गतिविधि सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको आग्रह छ।
“सबैलाई आफ्नो आस्था मान्ने अधिकार छ, तर अरूलाई असर नपर्ने गरी धार्मिक गतिविधि सञ्चालन गरौँ,” झाले आग्रह गरेका छन्।
स्थानीयको गुनासोपछि सम्बन्धित प्रहरी प्रशासन तथा स्थानीय सरकारले घटनास्थलको वास्तविक अवस्था अनुगमन गरी ध्वनि प्रदूषणसम्बन्धी प्रचलित कानुन, मापदण्ड र अदालतका आदेशको आधारमा आवश्यक निर्णय लिनुपर्ने माग उठेको छ।
स्थानीयवासीले पनि धार्मिक तथा सामाजिक सद्भाव कायम राख्दै समस्या समाधान गर्न सम्बन्धित पक्षबीच संवाद र समन्वय आवश्यक रहेको बताएका छन्। धार्मिक आस्थाको सम्मानसँगै शान्त वातावरणमा बस्न पाउने नागरिकको अधिकार पनि सुरक्षित हुने गरी प्रशासनले निष्पक्ष रूपमा समस्या समाधान गर्नुपर्ने उनीहरूको अपेक्षा छ।
